de zeven hoofdzonden: hoogmoed

Deel twee in mijn, lichtjes overmoedig begonnen, reeksje :

Hoogmoed
— Superbia is de Latijnse benaming voor hoogmoed of ijdelheid. Het wordt beschouwd als de ergste van de zeven zonden en eveneens de eerste: alle andere zonden komen uit superbia voort. Met superbia wordt bedoeld de overschatting van het eigen kunnen, en het neerkijken op alle anderen —

Hoogmoed, het neerkijken op anderen, is een lelijk beest.

Ik zou graag zeggen dat ik daar niet aan doe, maar dat zou ook al hoogmoedig zijn.  Over de zwervers met hun goedkope pils bij de uitgang van de supermarkt denk ik dat het met mij toch nooit zover zou komen. Of over een stoefer zeg ik al eens iets als “Die denkt zeker dat de evenaar door zijn gat loopt!” Maar als ik dan denk dat ik een beter mens ben, ben ik dan niet gewoon minstens even hoogmoedig?

In de wachtzaal van het ziekenhuis zat een – waarschijnlijk psychisch zieke – vrouw zichzelf luidkeels te beklagen tegen haar moeder. “Ik kan niks, ik ben niks, ik heb niemand, wat moet mijn kind toch met zo’n waardeloze moeder, …”, en dat non-stop wel zeker een kwartier lang. Ik heb me moeten inhouden om niet te zeggen “Mens, raap uzelf bij mekaar en maak iets van uw leven in plaats van zo te zagen!” Hoe hoogmoedig is dat wel niet, ze kwam daar waarschijnlijk om hulp. Het is zo gemakkelijk om snel te oordelen, dingen af te toetsen aan mijn eigen werkelijkheid. Ik weet dat goed genoeg en toch blijf ik het doen.

Over hoogmoed als in ‘overmoed’ of ‘zelfoverschatting’ heb ik een ander gevoel.

Voor de katholieke kerk was deze hoogmoed de eerste en ergste van alle zonden.  Uit hoogmoed kwam Lucifer in opstand tegen God en viel uit de hemel, en uit hoogmoed waren Adam en Eva ongehoorzaam en werden ze als straf verbannen uit het paradijs. Mensen moesten nederig zijn, hun plaats kennen  – ergens onderaan – en vooral Gods wegen niet in twijfel trekken.

Mjin gedacht: als iedereen daarnaar geleefd had, zaten we vandaag nog steeds in de middeleeuwen. Wie zou hebben durven proberen een vliegtuig te bouwen, nadat God de mens geen vleugels had gegeven. Laat staan naar de maan vliegen en ook nog terugkomen, alle wetten van de zwaartekracht ten spijt, pure hoogmoed! Nee, een klein beetje overmoed, dat kan volgens mij geen kwaad. Om te durven springen, iets nieuws te durven proberen, de lat een beetje hoger te leggen. “Dat gaat niet, bestaat niet” zei K3, en daar sta ik achter. Met een beetje overmoed, en wie weet ook een beetje geluk, geraak je volgens mij een heel eind.

icaro

de val van Icarus – door Jacob Peter Gowy

Advertenties