[review] waarvan wij droomden

Waarvan wij droomdenWaarvan wij droomden by Julie Otsuka
My rating: 4 of 5 stars

De oorspronkelijke titel van dit boek,’The buddha in the attic’, dekt de lading niet zo goed als de Nederlandse ‘waarvan wij droomden’, vind ik.

Otsuka laat in dit bijzondere boekje immers de Japanse picture brides aan het woord. (Tussen 1907 en 1920 kwamen in totaal 24000 meisjes en jonge vrouwen aan op Hawai en aan de westkust van de Verenigde Staten, uitgehuwelijkt aan Japanse immigranten op basis van een foto en een brief – een geschiedenis die mij behoorlijk onbekend was.)

Ontelbare anonieme vrouwen worden in enkele zinnen neergezet, vrouwen van verschillende afkomst, herkomst, leeftijd; sommige droomden van een beter leven, sommigen wilden alleen maar trouwen, anderen waren liefst nooit getrouwd, sommigen wilden onder het juk van hun familie uit, anderen wilden dolgraag geld kunnen sturen naar hun familie. Ze werden boerinnen, kamermeisjes, poetsvrouwen. Sommigen troffen het met hun man, anderen niet. Otsuka geeft met individuele stemmen hun collectieve geschiedenis weer, van hun ervaringen tijdens de oversteek, dromend van de knappe man op de foto, tot wanneer ze – vele illusies armer – tijdens WOII gedwongen werden hun huizen te verlaten.
Het boek volgt geen enkel personage diepgaand maar slingert zich een weg door ontelbare levens, met als rode draad het feit dat al deze vrouwen in dit nieuwe land met de onuitspreekbare taal altijd vreemdelingen zullen blijven.

Zoveel mensenlevens die voorbijgaan als een zucht in de wind, ook los van de migranten-thematiek word je hier een beetje stil van, een beetje ongemakkelijk ook.

Mooi.

Advertenties

[review] wij en ik

Wij en ikWij en ik by Saskia De Coster

My rating: 3 of 5 stars

Wij en ik en Mafaldine en Saskia De Coster, staat in mijn gesigneerd exemplaar.

Wij en ik is een familiekroniek die ongeveer een kwarteeuw bestrijkt. We maken eerst kennis met Stefaan op het moment dat zijn dochter geboren wordt. Later verschuift het vertelperspectief steeds vaker naar dochter Sarah, die ondanks haar strenge opvoeding een heftige puberteit beleeft. Tussendoor komt ook de ietwat neurotische moeder Mieke aan het woord.
Ik ken de beschreven tijdsperiode en ik ken de residentiële verkaveling allebei van binnen uit, toch voelde ik niet die beklemmende betrokkenheid die de de recenties beloofden.
Op een literaire ‘zin in zomer’ avond las Saskia De Coster voor uit Wij en ik. De passages die ze uitkoos, moemoe die de wacht houdt in het huis terwijl haar schoondochter bevalt, en Mieke die de politie belt omdat de taartschep zoek is, vond ik achteraf gezien vreemde keuzes. Zeker ook omdat de moemoe pijlsnel naar de achtergrond verdwijnt en alleen nog figureert als het cliché van de eenzame oude dame die door haar kleinkinderen, nog in de waan van hun eeuwige jeugd, gemeden wordt omdat ze naar oud ruikt en over vroeger zeurt. Eerlijkheidshalve had ik wel de indruk dat Saskia nog meer had willen voorlezen, maar Renate Dorrestein bleek iets boeiender te kunnen vertellen en nam de interviewer en de tijd geheel in beslag. Ik kocht het boek toch omdat het me werd aanbevolen door iemand met wie ik een aantal lievelingsboeken deel.

Gedurende het eerste deel was ik me er voortdurend van bewust dat ik een boek aan het lezen was, een boek waar hard aan gewerkt was bovendien. Dat stoorde, liever lees ik een boek dat me laat vergeten dat ik aan het lezen ben. Zodra het vertelperspectief wijzigde naar Sarah kon ik me steeds beter vinden in het verhaal. Maar ondanks de mooie ontwikkeling van de personages en de voor mij geslaagde structuur van het boek, vind ik lofzangen als ‘magistrale familiekroniek’ – en las ik niet ergens ‘de nieuwe Claus’ – overdreven. De verwijzingen naar Jonathan Franzen begrijp ik dan weer wel helemaal, qua sfeer zit het helemaal in de lijn van The Corrections.
Er zitten pareltjes van metaforen in, zoals: ‘Sarah ziet toe hoe haar ouders om beurten een steen op de weegschaal van liefde leggen, die daar niet voor gemaakt is en die het al snel begeeft, zodat twee van woede trillende mensen tegenover elkaar staan’ – en dit is slechts de helft van de zin. Sommige volzinnen zijn prachtig maar bij momenten werken ze dan weer te vertragend. Wat meer schrappen was volgens mij het boek ten goede gekomen.

Ik ben blij dat ik het gelezen heb, maar denk niet dat ik het snel zal herlezen.

[review] missing mom

Missing MomMissing Mom by Joyce Carol Oates
My rating: 4 of 5 stars

In mijn notebook stond ergens onder het kopje Te Lezen de naam Joyce Carol Oates. Lukraak koos ik een titel en besloot het origineel te lezen, ‘Missing Mom’.
Nikki is een jonge vrouw die beseft dat ze haar moeder teleurstelt met haar excentrieke uiterlijk en vrijgevochten levensstijl, en met veel moeite de jaarlijkse familiefeestjes vol kleurrijke personages uitzit. Tot haar moeder onverwacht overlijdt.
Tijdens het leegmaken van haar moeders huis komen de herinneringen naar boven, en sommige herinneringen krijgen een andere kleur door kleine ontdekkingen of door dingen die de vrienden van haar moeder haar toevertrouwen.
Een boek over de veranderende relatie van een meisje tot haar moeder, over de relatie tussen zussen. Ik schreef bijna ook ‘over rouw’ maar dat klinkt zo somber en dat is dit boek ondanks het onderwerp niet. Ik vond het een warm boek met veel gevoel geschreven. Achteraf las ik dat Oates het schreef in de nasleep van het overlijden van haar moeder, en dat verbaast met niets. Wat me wel verbaasde is (ook achteraf) te ontdekken dat Oates bijna 70 was toen ze dit boek schreef. Vanbinnen nog steeds een meisje, ongetwijfeld.
Ik ga zeker nog meer van haar lezen.

[review] de autonauten van de kosmosnelweg

De Autonauten van de KosmosnelwegDe Autonauten van de Kosmosnelweg by Julio Cortázar
My rating: 4 of 5 stars

Dit is een boek dat je zeker niet op je e-reader mag lezen, al is het maar vanwege de foto’s en de tekeningen. Lees het ook niet in de winter, in een drukke stad of in het gezelschap van mensen die niet van lezen houden. Kies een mooie zomerdag vol zoemende insecten, draag teenslippers en zoek een verlaten bank of een warme muur.

De Argentijnse schrijver Julio Cortàzar, zijn vrouw (schrijfster en fotografe) Carol Dunlop, en hun rode Volkswagen busje Fafner alias de draak ondernamen in 1982 een expeditie langs de snelweg Parijs-Marseille. Met enkel mekaar, twee schrijfmachines en een hoop boeken als gezelschap zouden ze gedurende dertig dagen de snelweg niet verlaten. Elke dag werden twee opeenvolgende parkeerplaatsen aangedaan en op de tweede werd overnacht, in het veilige binnenste van Fafner.
Deze tocht resulteerde in dit wonderlijke, mooi vertaalde boek dat deels reisverslag, deels fictie maar bovenal een ode is aan de verwondering, de liefde, de levenskunst.

Als toemaatje werd ik door de vele foto’s teruggevoerd naar die lome zomerdagen in de jaren 80, toen ik als kind vanop de achterbank werd losgelaten op diezelfde parkeerplaatsen langs de Route du Soleil. Genieten.

[review] een goede raad

Een goede raadEen goede raad by J.K. Rowling
My rating: 4 of 5 stars

Verkeerde verwachtingen! Niet bij mij, maar bij 25% van de lezers van dit boek, die tegen beter weten in een Harry Potter voor volwassenen verwacht gehoopt hadden. De meesten van hen geraakten niet door het eerste hoofdstuk en uitten hun teleurstelling door een lage waardering te geven op Goodreads. Zonder hen scoort dit boek een stuk hoger, en terecht.

Met de titel “een goede raad” wordt geen advies bedoeld, maar wel de gemeenteraad van een landelijke engelse gemeente, Pagford, waarin door een onverwacht overlijden een plaats vrijkomt – the Casual Vacancy is de originele titel. Deze plaats is van cruciaal belang in de strijd tussen de voor- en tegenstanders van de afkick-kliniek in de sociale wijk van Pagford. Deze wijk en haar deels allochtone, deels marginale bewoners zijn een doorn in het oog van de kleinburgerlijke gemeenschap.
Rowling voert personages op uit alle klassen, elk met hun eigen intriges, verlangens en belangen. Sommigen onder hen doen een gooi naar de vrijgekomen plaats uit eigenbelang, anderen uit plichtsbesef, al dan niet met de steun van hun echtgenotes. Ze zijn zich echter geen van allen bewust van wat er zich afspeelt onder hun puberende kinderen, meteen goed voor een tweede laag in het boek.
Ook zonder moord of tovenarij wordt er een flinke dosis spanning opgebouwd, tot op het einde waar beide lagen samenkomen.

Het boek had mij in zijn greep en ik las het (net zoals de Harry Potters vroeger..) in één ruk uit. Op enkele dagen tijd dan wel, want het is een kloefer van 540 pagina’s.
Waarom 4 en geen 5 sterren: hier en daar vond ik de details te veel uitgewerkt en de marginale personages iets te karikaturaal. De vertaling van het dialect van deze laatsten vond ik trouwens ook niet al te best.

Maar al met al een dikke (pun intended!) aanrader.

knuffel eens een onbekende bejaarde

Ik mocht onlangs een lezing van Leo Bormans over geluk bijwonen, gratis – maar niet helemaal voor niks. Leo Bormans is de zelfverklaarde ambassadeur van geluk en levenskwaliteit, en de auteur van het World Book of Happiness.

Ik kreeg het boek vorig jaar cadeau, hoewel niet van Herman van Rompuy toch met goede bedoelingen. Echt doorlezen kan je zoiets niet, ik bladerde en stak hier en daar iets op. gelukNa een reeks omzwervingen via salon- en nachttafeltje belandde het onderaan een stapel. Als ik nog wist welke stapel nam ik het er nu even bij, maar ik zal het moeten doen met wat ik me herinner en dat is vooral dat ik niet van het format hield. Niet van het formaat, ook: te dik, niet van het lettertype: te groot, en niet van de toon: te belerend. Dat laatste deed me denken aan die andere hype, zoveel jaren geleden, van John Gray met zijn Marsmannen en Venusvrouwen. En zijn vele kadertjes en herhalingen om de boodschap te laten inzinken. (Mannen hebben soms de behoefte om zich terug te trekken, als in een GROT.  Kadertje : mannen trekken zich soms terug in hun grot.)  Enfin, ver genoeg afgedwaald:  ik vertrok dus met gemengde gevoelens naar de lezing.

Leo Bormans is een bezield spreker. Hij gaf deze lezing al honderden malen, wereldwijd, op Europese congressen vol boeiende en vooral ook bekende mensen. De name-dropping was bijwijlen tenenkrullend gênant. Op de achtergrond foto’s van Leo met Kofi Annan en van Barack Obama met het boek. Op het podium van ik zei nog tegen Kofi Annan, toen ik met Kofi Annan sprak, en vertelde ik al van die keer met Kofi Annan? Zelfs de ouders van Annick Van Uytsel, met -voor de zekerheid-  ‘dat zijn de ouders van dat vermoorde meisje’ erachteraan, passeerden de revue. Maar, ere wie ere toekomt, Leo Bormans is een bezield spreker.

Deze lezing was de aftrap voor de senioren-veertiendaagse, en de gemiddelde leeftijd van het publiek lag hoog. Er kwamen rollators aan te pas en krukken. Toch werd de lezing met hart en ziel gegeven, geen moment had ik het gevoel dat er een toneeltje werd opgevoerd, of dat dit een routineklus was die moest afgehaspeld worden om zo snel mogelijk nog eens bij Kofi Annan op de koffie te kunnen. En de zaal was méé. Oude mensen, jonge mensen, en cynici zoals ik. Zelfs toen we allemaal van plaats moesten wisselen om een onbekende gedurende een minuut in de ogen te kijken en vervolgens ook nog te knuffelen. Toen we nadien ook nog drie andere mensen moesten knuffelen, sprong van vijf stoelen verder plots een vinnige bejaarde op mij af die me wel heel enthousiast begon te knuffelen. Volgens mij was hij daar perfect gelukkig mee.

Stiekem ben ik nu toch een beetje benieuwd naar Leo Bormans’ nieuwe boek over Liefde. Hopelijk mag ik nog eens gratis naar een voordracht ervan.

Nog een fait divers: Kofi betekent vrijdag in het Ghanees. Dat had Kofi Annan hem zelf verteld, en anders kon je het ook op Wikipedia vinden.

[review] de 100-jarige die uit het raam klom en verdween

De 100-jarige man die uit het raam klom en verdweenDe 100-jarige man die uit het raam klom en verdween by Jonas Jonasson
My rating: 4 of 5 stars

Dit boek vertelt het verhaal van Allan Karlsson, die geen zin heeft in het feestje voor zijn honderdste verjaardag en op geruite pantoffels uit het raam van het bejaardentehuis stapt. Wanneer hij in het station een koffer meeneemt, waarin niet het verhoopte paar schoenen maar wel een hoop geld blijkt te zitten, ontvouwt zich al snel een reeks doldwaze avonturen zoals in een klassieke schelmenroman. Allan verzamelt de gekste figuren rond zich (tot en met een ontsnapte circusolifant) en de slachtoffers stapelen zich op.
Tegelijk wordt het levensverhaal van de man verteld, die op Forrest Gump-achtige wijze een rol blijkt te hebben gespeeld bij de mijlpalen in de geschiedenis van de afgelopen honderd jaar, en van de ene al dan niet toevallige ontmoeting met de groten der aarde (Stalin, Nixon, Mao, Kim Jong Il,..) in de andere rolde. Om na alle omzwervingen, successen en mislukkingen terecht te komen in een bejaardentehuis in zijn geboorteland.
Schitterend in mekaar gestoken. Naar het einde van het boek worden de fratsen uit het heden verweven met de verhalen uit zijn verleden, wanneer hij de inspecteur die hem weet te klissen in de war probeert te brengen – als lezer moet je hier je hoofd bijhouden. Dat is voor mij meteen ook het enige minpuntje van dit boek, je kan niet even onaandachtig verder lezen want dan mis je meteen de link tussen Allan en het volgende wereldconflict.

Geen diepgaande karakteranalyses of pakkende levensbeschouwingen, maar gewoon een geweldig knap in mekaar gestoken boek.